به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ ماهواره عملیاتی خیام با وزن حدود 800 کیلوگرم مجهز به دو دوربین پیشرفته با قابلیتهای تصویربرداری متمایز است که کیفیت آنها بهتر از رزولوشن یک متر ارزیابی میشود. این ماهواره با ماهوارهبر سایوز در سال 2022 پرتاب شده و خورشیدآهنگ است و در مدار 97 تا 98 درجه قرار گرفته است.
این سیستمهای تصویربرداری قادرند مناطق به وسعت 156 کیلومتر مربع (طول و عرض تصویر 12.5 در 12.5) را پوشش دهند و با افزایش زاویه تصویربرداری، محدوده تحت پوشش گستردهتری را ثبت میکنند. ماهواره خیام دارای دو دوربین سیاه و سفید و رنگی است که کیفیت دوربین سیاه و سفید بهتر از یک متر است.
یکی از ویژگیهای برجسته این ماهواره، امکان تصویربرداری به صورت استریو است که در زاویههای مختلف بدون نیاز به نقاط کنترل زمینی است که دقت مکانی آن به کمتر از 100 متر میرسد. این قابلیت امکان مقایسه دقیقتر تغییرات محیطی را فراهم میسازد. به عنوان مثال، تصاویر ماهواره که پیشتر به صورت رایگان در مدیریت سیلاب استفاده میشد، اکنون با بهبودهای فنی همراه شده است.
دوره بازگشت مداری این ماهواره در حالت استاندارد 17 روز است، اما با بهرهگیری از تنظیمات زاویهای، این بازه تا 4 روز کاهش مییابد. به بیان ساده، سیستم انعطافپذیر زاویهای ماهواره امکان پیشبینی تغییرات محیطی تا 4 روز آینده را فراهم میکورد. دستیابی به این قابلیت، گامی مهم در راستای توسعه منظومههای ماهوارهای است که هدف نهایی آن کاهش زمان دسترسی به دادههای دقیق و پایش بلادرنگ رویدادهاست.
در بخش کاربردی تصاویر با قدرت تفکیک بهتر از یک متر و با فرایند سوپررزولوشن با قدرت تفکیک بهتر از نیم متر در حوزههایی چون نقشهبرداری، کشاورزی، پایشهای محیط زیستی و مدیریت زمین هستند. همچنین ماهواره خیام با قابلیت برداشت استریو ( سه بعدی ) میتواند مدل ارتفاعی 5 الی 20 متر در اختیار مشتریان قرار دهد.
از دیگر نوآوریهای مرتبط با این پروژه، ادغام فناوری هوش مصنوعی با دادههای ماهوارهای است. این همگرایی فناورانه بستری برای شکلگیری کسبوکارهای نوپا در حوزه پردازش تصاویر ماهوارهای فراهم کرده است. شرکتهای فعال در این حوزه با دریافت دادههای خام و افزایش رزولوشن آنها through الگوریتمهای هوش مصنوعی، خدمات ارزشافزودهای به صنایع مختلف ارائه میدهند. این روند هماکنون در سطح بینالمللی مورد توجه ویژه قرار گرفته و به صورت مستمر رصد میشود.
دستاوردهای ماهواره خیام تنها محدود به کاربردهای عملیاتی نبوده، بلکه زیرساختی برای توسعه فناوریهای آینده در صنعت فضایی کشور محسوب میشود. برنامهریزی برای ایجاد منظومههای ماهوارهای و بومیسازی فناوریهای پردازش تصاویر، گام بعدی این پروژه ملی است که تحولاتی اساسی در حوزه پایش زمینی ایجاد خواهد کرد.
